VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi

Просмотров: 19928
VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi
  • VAZ 2101 və VAZ 21011 avtomobillərinin tarixi

VAZ 2101 avtomobili Voljsk avtomobil zavodu tərəfindən buraxılıb. Kiçik avtomobillər sinfinə mənsub olan bu nəqliyyat vasitəsi xalq arasında “01” adlandırılırdı. Voljsk avtozavodunda ilk VAZ 2101 avtomobili (Jiquli/Lada 1200/1300/1200S) 1970-ci ildə istehsal olunmağa başladı.



Adi və lakonik xarici görünüşə malik olan bu avtomobil ilk baxışdan öz sələfi Fiat-124-dən, demək olar ki, seçilmirdi. Amma buna baxmayaraq, onların arasında əhəmiyyətli fərqlər vardı. Belə ki, Rusiyada ilk sınaqlardan sonra və Tolyattidə istehsala başlamazdan əvvəl Fiat-124-ün üzərində xeyli təkmilləşdirmə işləri aparmaq lazım gəldi.

Avtomobilin tərtibatı (hissə və aqreqatların quruluşu) klassik sxem üzrə həyata keçirilmişdi, yəni mühərrik öndə yerləşirdi, aparıcı təkərlər isə arxa təkərlər idi. Mühərrik maksimal dərəcədə önə çəkilmişdi  ki, bu da avtomobilin kütləsinin oxlar üzrə optimal paylanmasını və deməli, həm də yolda dayanıqlılığını təmin edirdi.

Bütün klassik VAZ avtomobillərinin əcdadı sayılan VAZ 2101 “kanonik” cizgilərə malik gücləndirilmiş dördqapılı sedan kuzovu, təkmilləşdirilmiş mühərriki, dəyişikliklərə uğramış transmissiyası və hərəki hissəsi ilə seçilirdi. Mahiyyət etibarı ilə VAZ 2101 modeli (ixracat adı “Lada 1200”) və sonrakı modifikasiyalar “sovet şəraitinə” yaxşı uyğunlaşdırılmışdı: bölüşdürücü val mühərrikin silindrlər blokunun başlığında daha proqressiv qaydada yuxarıda yerləşdirilmişdi.

Klirens 3 metr böyüdülmüş, asqı yenidən işlənərək gücləndirilmişdi (amma praktika göstərdi ki, onu yetərincə gücləndirməyiblər). Digər hissələr və aqreqatlar Rusiyanın uzunmüddətli sərt qış iqliminə və yerli istismar şəraitinə tam uyğunlaşdırıldı. Alıcıların çoxu avtomobilin yaxşı dinamikasını, habelə beş sərnişin tutan və “Moskviç”lə müqayisədə daha geniş olan salonunu layiqincə qiymətləndirdilər. 

İstehsal dövründə salon yalnız “kosmetik” modernləşdirməyə məruz qaldı. İnteryer 70-ci illərin səviyyəsinə uyğun hazırlanmışdı və o dövr üçün kifayət qədər yaxşı sayıla bilərdi, hərçənd, avtomobil istehsaldan çıxarılarkən (1988-ci ildə) erqonomikaya irəli sürülən tələblər sərtləşmişdi və bu parametrlərinə görə, cihazlar paneli və sürücünün iş yeri qənaətbəxş sayıla bilməzdi. Amma əvəzində avtomobildə səs-küy çıxaran və ya qopub-düşən heç nə yox idi.

Kapot avtomobilin hərəkət istiqaməti boyunca açılır, baqaj yeri isə kuzovun arxa tərəfində yerləşir. Baqaj yerinin qapağının kilidi açarla açılır və bağlanır. Orada ehtiyat təkər, domkrat, eləcə də sürücü üçün alət və ləvazimatlar dəsti saxlanılır. Ön oturacaqlar ayrı-ayrıdır (onların kürək hissələrini qatlamaq olur) və oturma vəziyyətini və kürəyin mailliyini tənzimləyən mexanizmlə təchiz olunub. Arxa oturacaq bütöv və hərəkətsizdir.

VAZ 2101-in birinci seriyasının karbüratorları 1974-cü ilədək, ikinci seriyasının karbüratorları 1976-cı ilədək, üçüncü seriyasının karbüratorları isə (2101-1107010-03) 1976-cı ildən 1978-ci ilədək buraxıldı. 1979-cu ildən başlayaraq, bu avtomobillərə “Ozon-2105” seriyalı karbüratorlar quraşdırmağa başladılar.

Bir müddət keçdikdən sonra modernləşdirilmiş kuzovla və müvafiq surətdə 1,3 və 1,2 litr həcmli mühərriklə təchiz olunmuş VAZ 21011 və 21013 modifikasiyaları istehsal olundu. Əsas dəyişikliklər VAZ 21011 modifikasiyasında baş verdi (1974-cü il), belə ki, bu model formaca daha rahat oturacaqlar və bir qədər dəyişdirilmiş idarəetmə orqanları əldə etdi, həmçinin külqabıların yeri dəyişdirilərək arxa tərəfdəki dirsək altlıqlarından birbaşa qapıların panelinə keçirildi.

Bundan əlavə, bu modifikasiya (bir vaxtlar onu yeni Lada 1300 modeli kimi qələmə verirdilər) 1,3 litr həcmə və 69 at gücünə malik olan daha güclü mühərrik əldə etdi. Bu avtomobillər bir qədər fərqli radiator barmaqlıqları ilə təchiz olunurdular (onlarda köndələn horizontal xətlər daha çox idi) ön tərəfdəki panelin aşağı hissəsində isə dörd əlavə ventilyasiya kəsiyi peyda oldu.

Bamperlər dişciklərdən məhrum oldular və onların əvəzinə perimetr boyunca rezin təbəqələr əldə etdilər. Kuzovun arxa dayaqlarında salonun məcburi sorucu ventilyasiyasının dəlikləri peyda oldu (onlar dekorativ barmaqlarla örtülmüşdü), dönmə işıqları və stop-siqnallar əlavə işıq əksetdiriciləri ilə təchiz edildilər. Arxaya doğru hərəkəti göstərən siqnal peyda oldu.

Üç ildən sonra VAZ 21011-in kuzovu və VAZ 2101-in 1,2 litr həcmli mühərriki ilə təchiz edilmiş VAZ 21013 versiyası işıq üzü gördü. VAZ 21016 modeli (bu, “milis” modifikasiyası idi) VAZ 2103-ün 71 at gücünə (köhnə dövlət standartına (QOST-a) görə 77 at gücünə) malik güclü mühərriki ilə təchiz edildi.

1980-ci ildə VAZ modellərinin modernləşdirilməsi həyata keçirildi: avtomobillərin yanma sisteminə 30.3706-01 tipli yeni bölüşdürücü quraşdırmağa başladılar. VAZ 21011 istehsal olunduqdan sonra avtomobil şüşə yuyucusunun 2 litr həcmli qabı ilə təchiz edildi və yuyucunun ayaqla işə salınmasına keçildi. VAZ 21011 modelinin istehsalı 1981-ci ildə, VAZ 2101-in istehsalı isə 1982-ci ildə dayandırıldı. Bundan sonra yalnız VAZ 21013 “hibridi” istehsal edildi.

Qeyd edək ki, zavod avtomobillərin modernləşdirilməsini heç də tez-tez həyata keçirmirdi. 1977-ci ilədək generatorlarda mənfi diodları dam örtüyünə presləyirdilər. Həmin ildə, sonra isə 1983-cü ildə avtomobilin elektrik sistemində dəyişikliklər edildi. 2000-ci ildə Rusiyada təxminən 80 min avtomobil həvəskarı arasında keçirilmiş sorğunun nəticələrinə əsasən, VAZ 2101 “yüzilliyin ən yaxşı Rusiya avtomobili” elan edildi. Respondentlərin 25%-i bu avtomobili yüzilliyin ən yaxşı Rusiya avtomobili hesab etdilər. İkinci yeri 19% səslə “Volqa” – QAZ-21, üçüncü yeri isə Lada-10 modeli tutdu.

AvtoVAZ cəmi 2.700.000 ədəd VAZ 2101 avtomobilləri istehsal elədi. Onlar lak-boya və rezin-texnika sahəsində, habelə yerli avtomobil sənayesinin digər sahələrində əsl inqilab etdilər.

VAZ 2101 təkcə VAZ işçilərinin səyi ilə yaranmamışdı. Belə ki, konstruktorlar kiçik litrajlı “Fiat-124” italyan modelinin konstruksiyasına 800-dən artıq dəyişiklik etdilər. Məhz bu dəyişikliklər Rusiyada, eləcə də digər keçmiş sovet respublikalarında əsl xalq avtomobilinə çevrilmiş VAZ 2101-in inkişaf etmiş avtomobil sənayesi ölkələrinə geniş surətdə ixrac edilməsinə şərait yaratdı.

© 2009 Bütün hüquqlar qorunur. Məqalələrdən və şəkillərdən istifadə edərkən “avtomobil.az”a istinad zəruridir.

Şərhlərin sayı: 0

AVATAR
Hələ heç kim şərh verməyib. Birinci siz olun.