Sığorta haqqında nə bilirik?

Просмотров: 2726
Sığorta haqqında nə bilirik?

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu sahədə maarifləndirmə işi aşağı səviyyədədir

Özünü, avtomobilini və əmlakını sığortalamaq artıq sivil ölkələrdə mədəni addım kimi qiymətləndirilir. Azərbaycanda isə bu fikirdən çox uzaqdırlar, hətta bölgələrimizdə vətəndaşların əksəriyyəti sığortaya vergi kimi yanaşırlar. “Sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda isə deyilir ki, sığorta müqaviləsi sığorta olunanla sığortaçı arasında sazişdir.

Bu müqaviləyə görə, sığortaçı sığorta hadisəsi zamanı sığorta olunana və ya xeyrinə sığorta müqaviləsi bağlanmış digər şəxsə sığorta ödənişi verməyi, sığorta olunan isə müəyyənləşdirilmiş müddətlərdə sığorta haqqı ödəməyi öhdəsinə götürür. Sığorta müqaviləsində tərəflərin razılaşmasına əsasən, başqa şərtlər də qoyula bilər. Deməli, sığorta vətəndaşın xeyrinə olan bir aktdır.

Amma fikrini öyrəndiyimiz sürücülərin heç də hamısı sığortanın onların xeyrinə olduğu fikrində deyil. Məsələn, Rüfət Abdullayev adlı sürücü sığortanın xeyrini görənlərdəndir: “Yeni avtomobilimi 26 min manata almışdım. Heç iki həftə keçməmişdi ki, “İçərişəhər” metrosunun yaxınlığında avtomobili park edib getmişdim.

Döndüyümdə maşının sağ tərəfinin vurulduğunun şahidi oldum. Sözün həqiqi mənasında, sığorta köməyimə çatdı, tam 2800 manat ödədilər”. Başqa bir həmsöhbətim Anar Hüseynov isə avtomobili heç bir günahı olmadan vurulsa da, sığorta şirkətinə heç nəyi sübut edə bilməyib: “Əvvəlcə özümü çox rahat hiss edirdim, düşünürdüm ki, ziyanı sığorta şirkəti ödəyəcək. Amma hər şey əksinə oldu.

Məncə, Azərbaycanda sığorta şirkətindən pul almaq asan məsələ deyil. Onlar müxtəlif bəhanələrlə ziyanı ödəmirlər. Yaxud da deyirlər ki, qəzanı edən yenicə sığortalanıb, ya da qəza sığorta edənin ucbatından baş verib deyə vermirlər. Bir şey tapıb imtina edirlər”.

Sığorta bazarındakı vəziyyəti “Avtomobil.az”a şərh edən avtosığorta üzrə mütəxəssis Fərid Hacıyev hesab edir ki, Azərbaycanda sığorta bazarı yenicə formalaşdığından vətəndaşlar arasında sığortanın həqiqi izahı tam anlaşılmayıb. Yəni bu sahədə maarifləndirmə işi aşağı səviyyədədir: “Digər tərəfdən də, sığorta şirkətləri indiyədək bazarda müştərilər arasında inamsızlıq yaradıblar. Qanunda göstərilir ki, qəza yalnız qəsdən törədildiyi halda sığorta ödənilməyə bilər. Amma bəzi sığorta şirkətləri müqavilədə ikibaşlı sözlərdən istifadə edərək, bir çox hallarda ödənişdən imtina edirlər”.

Bu gün Azərbaycanda sığortanın ən çox yayılan növü şəxsi avtomobillərin sığortalanmasıdır. Amma təəccüblüsü odur ki, sürücülər çox vaxt avtomobillərini sığortalayarkən hansı hallarda sığortanın ödənilməyəcəyi ilə o qədər də maraqlanmırlar.

Belə şərtlər isə kifayət qədərdir. Məsələn, sığortalı maşını başqasının sürməsindən tutmuş, sürücünün təhlükəsizlik kəməri taxmasına qədər hər şey qəzanın səbəbləri araşdırılarkən nəzərə alınır və bütün bunlar sığortanın məbləğinə təsir edir.

Avtosığorta üzrə mütəxəssis deyir ki, sürücünün qan analizlərinin nəticəsində məlum olsa ki, qəza baş verərkən o, spirtli içki və ya narkotik vasitə qəbul edib, artıq bu, ödənişdən imtina etmək üçün sığorta şirkəti üçün ciddi bir səbəbdir.

Digər səbəblər isə dövlət yol polisi ilə birgə araşdırılır: “Sığorta şirkətlərinin qaydaları da fərqlidir. Elə sığorta şirkətləri var ki, qoşa xətti keçərkən ödənişi edir, bəziləri isə belə hal baş verdikdə ödənişdən imtina edir. Ona görə də, müştəri sığorta müqaviləsini imzalamadan əvvəl qaydaları diqqətlə oxumalıdır”.

Adi avtomobillərin sığortalanması ilə kreditlə alınan avtomobillərin sığortalanması arasında da bəzi fərqlər var. Məsələn, kreditlə alınan avtomobillər müəyyən vaxt ərzində sığortalanır və burada əsasən bankın tələbləri diktə edir. Yəni bank kreditləşməsi zamanı avtomobilin sığortalanması məcburi prosedura olduğundan, heç bir müştəri sığorta müqaviləsinə dəyişiklik edə bilmir. Halbuki, sürücü öz arzusu ilə avtomobilini sığorta etdirdikdə, adətən, qaydalar müştərinin xeyrinə olur.

Qeyd edək ki, “Sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda göstərilir ki, sığorta qanunvericiliyi sığortaçı tərəfindən dəfələrlə pozulduqda onun ləğv edilməsi barədə Arbitraj Məhkəməsində iddia qaldırmaq mümkündür.


Mais Şahmaroğlu



© 2010 Bütün hüquqlar qorunur. Məqalələrdən və şəkillərdən istifadə edərkən “avtomobil.az”a istinad zəruridir.


Şərhlərin sayı: 0

AVATAR
Hələ heç kim şərh verməyib. Birinci siz olun.