Küçələrimizi tanıyaq - Süleyman Rəhimov, Natiq və Azər Novruzov qardaşları, Mirəsədulla Mirqasımov

Просмотров: 2351
Küçələrimizi tanıyaq - Süleyman Rəhimov, Natiq və Azər Novruzov qardaşları, Mirəsədulla Mirqasımov

"Küçələrimizi tanıyaq" rubrikasında yenidən xoş gördük sizləri, əziz oxucularımız.

Bu sayımızda maarifləndirici funksiyamızı davam etdirərək, Süleyman Rəhimov, Natiq və Azər Novruzov qardaşları və Akademik Mirəsədulla Mirqasımov haqqında məlumat verəcəyik. Beləliklə də niyə görə, hansı xidmətlərinəəsasən  hazırda həmin kəslərin adlarına küçə olduğunun bilicisinə çevriləcəyik.

Süleyman Rəhimov

İnsanlar tərəfindən Aşağı Priyut kimi tanınan küçəəslində Süleyman Rəhimovun adını daşıyır. S.Rəhimov Azərbaycan tarixindəəsasən öz bədii nəsr nümunələri ilə yadda qalıb. Hələ 1960-cı ildə xalq yazıçısı adına layiq görülmüş Rəhimov 1975-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı olub. 1938-ci ildən AYB-nin üzvü olan yazar həyatı boyu dəyərli yaradıcılıq nümunələri yaradıb.

O, 1900-cü ilin oktyabrında Zəngəzur mahalının Qubadlı rayonunun Əyin kəndində anadan olub. İbtidai təhsilini ikisinifli rus məktəbində alıb. İlk təhsilini kənddə alan S.Rəhimov sonralar texnikum və ali məktəb də bitirib. 1921-ci ildə Xanlıq kəndində yeni açılmış məktəbdə müəllim işləməyə başlayıb. Şuşada pedaqoji kursda oxuduqdan sonra uzun müddət Zəngəzur mahalının müxtəlif rayonlarında müəllimlik edib.

1928-ci ilin payızında dostu Əli Vəliyevlə Bakıya gələrək ADU-nun tarix fakültəsində təhsil almaqla paralel Qaraşəhərdə ikinövbəli savad kursunda yaşlı fəhlələrə dərs deyib.
Ədəbi fəaliyyətə 1930-cu ildən başlayan Süleyman Rəhimovun ilk əsəri "Şamo"dur. Bununla belə, o, 50 il bu əsərin üzərində işləmiş və ona əlavələr etmişdir.

Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının "Qızıl qələm" mükafatına (1972) layiq görülüb. Üç dəfə Lenin ordeni (1946, 1970, 1975), "Qırmızı Əmək Bayrağı" (1959), "Şərəf nişanı" (1942) ordenləri və medallarla təltif edilib, 1960-cı ildə xalq yazıçısı, 1975-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adlarını alıb.
1983-cü il oktyabrın 11-də vəfat edib. Yazıçı Şamo Arifin atasıdır.

Natiq və Azər Novruzov qardaşları

Azərbaycan əsrlər boyu mərd, vətən qeyrəti çəkən oğulları ilə tarix yazıb. Qarabağ müharibəsi zamanı çoxsayda igidlərimiz vətən torpağının bir qarışı üçün sinələrini sipər edərək şəhidlik zirvəsinə yüksəlib. Həmin qəhrəmanlarımızdan ikisi də Novruzov qardaşlarıdır. Hazırda 4-cü aşırım kimi tanınan ərazi bu qardaşların adını daşıyır.
Natiq və Azər Novruzovlar könüllü şəkildə müharibəyə gedən gənclərdən olublar.

Natiq Novruzov 1973-cü il mayın 23-də, Azər Novruzov isə 1975-ci il yanvarın 26-da Bakıda anadan olublar. Xasiyyətcə seçilən qardaşlar daim bir-biri ilə yaxşı anlaşıblar. Natiq təbiətcə sakit olsa da, Azər çılğın idi. Buna rəğmən, hər ikisinin ürəyində insan sevgisi, vətən yanğısı vardı. Sovetlər birliyi dağılmamışdan öncəəsgərlik xidmətini bitirən Natiq Azərbaycana dönən kimi Qarabağa getməyi qərarlaşdırır. Nəsimi rayon hərbi komissarlığına müraciət edən Natiqi Qubadlıya göndərirlər. Qubadlı uğrunda döyüşlərdə böyük şücaət göstərən Natiq bir müddət sonra evlərinə gəlir. Artıq elə bir zaman idi ki, Azərin də hərbi xidmət yaşı tamam olmuşdu. Lakin Natiqin döyüşdüyünü nəzərə alaraq Azərin hərbiyə aparılmasının vacib olmadığını bildirsələr də, Azər də qardaşıtək könüllü döyüş cərgəsinə yollanır.

Natiq kəşfiyyatçı idi və hər zaman  çox dəyərli informasiyalarla geri dönürdü. Lakin bir dəfə düşmənin pusqusuna düşürlər. Natiq cəsarətli bir şəkildəəsgər yoldaşını düşmənin pəncəsindən xilas edir. Onun bu təşəbbüsünə görə məzuniyyət verirlər. O, təkidlərdən sonra qardaşı Azərin evə getməsini  istəyir. Azər Bakıda olarkən, 1994-cü ilin yanvar ayında Murov dağı istiqamətindəki əməliyyat Yanşaq kəndi yaxınlığında gedirdi. Natiqin də iştirak etdiyiəməliyyat düşmənin ehtiyat qüvvələrinin döyüşə qatılması ilə uğursuzluğa düçar oldu. Qeyri-bərabər döyüşdə həlak olanların sayı çox oldu. Onların sırasında Natiq də vardı.

Məzuniyyətdən yenicə qayıdan Azər Novruzov şəhidlərimizi çıxaracaq dəstəyə can atırdı. Komandirləri hər ehtimalı nəzərə alaraq ikinci qardaşın getməsini istəmirdilər. Lakin israrla Azər dəstəyə qoşuldu. Elə o döyüş zamanı da Azər şəhid olur. Bu gün qəhrəman qardaşların adını daşıyan küçəyə anaları Lətifə Novruzova tez-tez baş çəkir. Sanki, bu, onun yanğılı xatirələrinə azacıq da olsa su səpir.

Mirəsədulla Mirqasımov


Bir çoxlarına akademik Mirqasımov küçəsinın adı tanış gəlsə də, onun həyat və yaradıcılığı qaranlıqdır. Akademik Mirəsədulla Mirqasımov Azərbaycan SSR EA-nın ilk prezidenti, Azərbaycanın ilk tibb elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü olub.

O, 17 noyabr 1883-cü ildə Bakı şəhərində ruhani seminariyasının müəllimi ailəsində anadan olub. 1908-ci ildə gimnaziyanı qurtarıb. Gimnaziyanın yuxarı siniflərində oxuyarkən o, ictimai fəaliyyətə başlamış, qəzet və jurnallara məqalələr yazmışdır. Bu məqalələrdə müəllif, əsasən, Şərq ölkələrində müsəlman qadınlarının acınacaqlı vəziyyəti məsələsindən bəhs edib.

1913-cü ildə Odessa şəhərində yerləşən Novorossiysk Universitetinin tibb fakültəsini bitirib. 1945-1947-ci illərdə Azərbaycan SSR EA-nın ilk Prezidenti olub.
Azərbaycanda tibbi cərrahiyə elmi məktəbinin təşkilatçısıdır. Alimin elmi fəaliyyəti əsasən sidik daşı xəstəliklərinin etiologiyası, klinikası və müalicəsinin öyrənilməsinə, irinli peritonitləri,anesteziologiya, travmotologiya, urologiya və cərrahlığın aktual məsələlərinə həsr olunub. Yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında xidmətləri var. Azərbaycan dilində ümumi cərrahiyyəyə aid ilk elmi əsərlərin və dərsliklərin müəllifidir.

Azərbaycanın əməkdar elm xadimidir. Lenin ordeni, 2 Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni, Qırmızı Ulduz ordeni və medallarla təltif edilib. Ümumiyyətlə, 6 monoqrafiya və dərsliyi, 50 elmi əsəri nəşr olunub.

Mirqasımov Mir Əsədulla Mir Ələsgər oğlu 20 iyul 1958-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Onu da qeyd edək ki, bu ilin noyabr ayında Akademik Mirəsədulla Mirqasımovun 130 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidenti Sərəncam imzalayıb.

Fəridə Abdıyeva

© 2013 Bütün hüquqlar qorunur. Məqalələrdən və şəkillərdən istifadə edərkən “avtomobil.az”a istinad zəruridir.

Şərhlərin sayı: 0

AVATAR
Hələ heç kim şərh verməyib. Birinci siz olun.